Ngā Mōteatea

Kowhaiwhai border

INDEX OF WAIATA (Nā Jerald Twomey ēnei waiata i kohikohi) 1. E ara e hine 2. E noho ana i te whanga 3. E pa to hau 4. E Rangi aku 5. E tangi ko te pere 6. E uhi tai 7. He hokioi i runga 8. He oranga nei 9. Ka eke ki Wairaka 10. Kikiki kakaka 11. Kaore te aroha 12. Ka takoto 13. Ka whakanakana 14. Kei te takoto koe 15. Komako noa 16. Ma wai ra 17. Moe araara 18. Nei au te pupuri 19. Poia atu taku poi 20. Rongo korero au 21. Taka ka taka 22. Taka whitiwhiti 23. Takoto ana mai 24. Takoto rawa iho ki te po 25. Taku ate hoki ra 26. Taku taumata 27. Taku tirotiro noa 28. Taku turanga ake 29. Tango rawa mai 30. Tau mai to waka 31. Tenei ka noho i te mahau 32. Tenei ka noho i te puna o te aroha 33. Tera ia nga tai o honipaka 34. Tera nga whata 35. Te roa o te po 36. Tirotiro kau au 37. Wahineiti Top of Page
E ARA E HINE He waiata tawhito tēnei, nā Te Pikikōtuku Kereama E ara e hine, e puhi ki tō kākara E ara e tama e mau ra nei ki tō patu He mauri ka whītikitia, ka hono ki tō wairua Kia eke i te aka pikinga o Tāne Waiora Top of Page
E NOHO ANA I TE WHANGA He pātere tēnei, nā Manomano E noho ana i te whanga ki Waihora Hewa noa nei ki te karanga Oho noa mai ko Tūpari E hoa, mataia atu i te putanga mai I te mātārae ki Hingarae Pēwhea tēnā te kokihi o te waka i a Te Puau Mā te kawariki e taunu mai He tore tiaha ha i! He aha te manu e tīorere nei i te moana? He tara ka muhukai mau atu, e Hī aku kōrero Hau atu ana ki te muri ki te tōrewa He kenokeno, he pororua Hei whakatiutiu papa tīhake, te tau iho, turama tonu. Ka haere ra i te kaha o te ngutu Ki Waikato ki a Muriwhenua Ai rawa hei peha tūranga kōrero ki te ngutu maioro Ki Hangahanga, ki a Te Whatanui Ko wai te pai kia tōrere au ko Tātare Kei Te Uranga-o-te-Rā ko Hinematioro Tē mutu noa nei te kōrero Wani noa koe i te tau tahi Wani noa koe i te tau rua Waiho anō te tōrengi papa kia ānini E kore pea e tahuritia mai He tihotihoa ka tahi He waha mangaia ka rua Ako noa koutou nei ki te ātahu He ongaonga i te ngahere ko au ka wehe nei Ka whiti rā i taha kaha Ka wani rā i taha mate Ka tau kau ki waenga Ko ngā ruru au o Te Ngare o Te Kohera Taku pukepuke ko Paenui-o-Rehua Taku taumata ko Hinemoa Kia mārama te titiro, ngā keho rau ki Tarawera Awhi ana ahau ko Te Hahae, kia homai he korirangi Hei whakangaoko noa i tōku kiri He tara mai nei e te ngutu tuhi Mei kore te kei o te waka i a Haerehuka Piri ana au i te kopa o te whare o Te Rangi Kouariro ra ko tana tama Hoki mai anō ki Te Paekiri Ki te Motutawa ko Te Kahuroro Kei hē mai Te Hurinui he ruru pehopeho au Mene tonu mai runga, Mene tonu mai raro Mene tonu mai Te Ngare-o-Te Rangiita Hei kahikahi te aroaro Kātahi nei ka tikanga, kātahi nei ka pononga Kātahi nei ka rawe rua taku tara ki te ai Nō roa te tau te āminga mai o taku tara He aniwha koia te manawanui o taku tara Ka whiti rā i te pae? Ka rongo rā te ngutu iti, ka rongo rā te ngutu rahi E Whata! Hoea te wai ki Taupō Kei te whakatutū au i taku pui tāwhara kotiti te waru Ka herea i te hihi o te rā, ka kūtia mai te Paea tō hanga kino e te waro I tari mai te pukupuku, i tari mai te harehare Te hokahokanga o te marama, te tau ākinga o Matariki Taku huihui ko Hinewai, Tautoru, Whānui ko Puanga, ko Rēhua-kai-tangata. Kia mau koia, e Tao, te hāpai Hei maru i ngā hokinga ki Hauraki O hanga rauhanga nei, e Tūtaki Waiho noa i te takiwā ki Kaipere. Ka kite rā Mātotoru i te whakataumāunutanga o ana waka Kokoia e! I aha hā Top of Page
E PĀ TŌ HAU He waiata tangi, nā Rangiāmoa nō Ngāti Apakura E pa to hau he wini raro he homai aroha Kia tangi atu au i konei he aroha ki te iwi Ka momotu ki tawhiti ki Paerau Ko wai e kite atu Kei whea aku hoa i mua ra i te tonuitanga Ka hara mai tenei ka tau wehe ka raungaiti au..... i E ua e te ua e taheke koe i runga ra Ko au ki raro nei riringi ai te ua i aku kamo Moe mai e Wano i Tirau te pae ki te whenua I te wa tu tata ki te kainga koua hurihia Tenei matou kei runga kei te toka ki Taupo Ka paea ki te one ki Waihi ki taku matua nui Ki te whare koiwi ki Tongariro e moea iho nei Hoki mai e roto ki te puia nui ki Tokaanu Ki te wai tuku kiri o te iwi e aroha nei au ..... i Top of Page
E RANGI ĀKU He waiata aroha, nā Te Whatanui mō tana tamahine a Te Rangingangana E Rangi aku e nunumi ake nei Ka hoki mai hoki koe ki konei taua moe iho ai i te whare whakaaro iho ai He kauae ano me whai ki te ara He manu hoki koa e taea te hokahoka e taea te whanawhana te whare i moe ai Tukua atu pea he mea ka kairau Auraki rawa atu ka whiti he tau ke Top of Page
E TANGI KO TE PERE He waiata tangi, nā Te Tairua mō Winiata Horomona i mate ki Te Pōrere Nō Tūwharetoa te waiata nei Moe mai e Pa i roto i te wharekino I te wharepouri Takiri ko te ata no Niu Tireni Tuwhera te riu o Whanganui Tera pea koe kei te whakaputaputa kei Orautete Kia whai muri koe i te tira o te haiho E tangi ko te pere ki Tapuiparara Ki to matua kia Tamati E whai ana koe i te kupu o te haringa Ka eke koe i totara tutahi e uia mai koe Mau e ki atu na Titapu tama a te Anini No te Maungaroa hei whakaatu i a koe To huanui na kei Okahu Ka eke koe i te pononga Ko te hei tena o to kuia o Hinemihi Tuwhera te riu o Taupo. E tangi ko te pere na Kiekie E whai ana koe i nga haahi tapu o te Atua. E tae koe ki Tokaanu Ka karipi o mata ki runga ra He waiariki e Pa E tangi ko te pere ki Pukawa ra Ki to matua ki a Te Heuheu E uia mai koe mau e kii atu Mawakenui Mawakeroa Mawaketaupo Tuwharetoa Rakeipoho Rakeihokupia Hei whakaatu i a koe To pikitanga na kei Maungatautari Tuwhera te riu o Hauraki Tutakitaki korua me ko Marutuahu He wawahanga mai korua no Ratamaru Ka puta ki waho ra ko Tamatera ko Paoa ko Haua, nana te rauroha Takahia e koe te one i Moehau Ko te paenga tena o te kupenga A to tupuna a Marutuahu Ka tu to pou - ka hoki mai i kona .... ei Top of Page
HE HOKIOI I RUNGA He tau na Te Rauparaha he mea whakaoho i nga rangatira o Taranaki mo te tatūtanga mai o te taua no Waikato He hokioi i runga he hokioi i runga E kei te aputa koe na o te rangi e noho ana te hoa moenga no whatitiri matakataka! Hei aha tera He tararua marire ona hikumaro rua maro tonu ona hakikau e hu hu nei I runga te rangi (He) hokioi (he) hokioi ...hu...u Top of Page
HE ORANGA NEI He oranga nei hoki tatou i te parekura i manawa toki tu tu ko te hika o tou whaea kia matapopore mai ki te pirau o tou whanaunga wai he runga tou whanaunga whanaunga mate ki te po tini ki te po mano ki te po e! nga korekore o te po hei te po hei te po, hei te ao hei te ao (x2) Ka whero e ka whero e ka whero te ngutu o taua wahine o taua tangata ka whakapua kowhai ngutu kaka parera tokitoki ma wawai e mamomi ake taea te towhewhe ka haere tenei ki te puhi ka rewarewa i ona moko ki ahau hei aha! Hei whakato te tamutamu - no whea ake ko te tamutamu - no te awa puhika ko te tamutamu kii mai nei Rehia to mana anake i te kokihi auwewe ma te kokihi kii mai nei Reuare to mana anake te korora aue mate te korora - tenei kukutia tenei kokopia ki te tohe mai koe tena wherahia! Hei aha! He kai ma te niho kehokeho he keho ano e tu ake nei ngaua ki o niho au he mamae poto au kei pakoko kei tua tera waikuri TIHEI MAURIORA! Top of Page
HE ORANGA NEI .... E UHI TAI E uhi tai uhi tai e (x2) E uhi tai ana koa te maunga ki Tararua kai tutuki tou waewae ki te poro o tou paewai E uhi tai uhi tai e hara mai ana nga toa i runga i raro i a Muriwhenua i a te ma whai arara teke pakupaku e kui arara teke pakupaku e koro kei te uru kei te tonga kei te ngakau pakeke, aue! Top of Page
HE ORANGA NEI .... KIKIKI KAKAKA He pokeka na Te Rauparaha Kikiki kakaka kau ana kei waniwani ai taku tara Kei tara wahia kei te rua i te kerokero He pounga rahui te uira ka rarapa Ketekete kau ana To peru kei riri mau au e koro e -Hi! Ha! Ka wehi au ka matakana Ko wai te tangata kia rere ure tirohanga Nga rua rerarera Nga rua kuri kaka nui i raro ahaha! A Ka mate ka mate -Ka ora ka ora Ka mate ka mate - Ka ora ka ora Tenei te tangata puhuruhuru Nana i tiki mai whakawhiti te ra A hupane a hupane -A hupane kaupane Whiti te ra Top of Page
KA EKE KI WAIRAKA He waiata aroha nā Puhiwahine Ka eke ki Wairaka ka tahuri whakamuri, Kaati ko te aroha te tiapu i Kakepuku, Kia rere arorangi te tihi ki Pirongia; Kei raro koe Toko, taku hoa tungane. Naku ano koe i huri ake ki muri; Mokai te ngakau te whakatau iho, Kia poruatia e awhi a kiri ana. Kotahi koa koe i mihia iho ai Ko taku tau whanaunga, no 'Toa i te tonga, No ‘Mania i te uru, ka pea taua. I ngakau nui ai he mutunga mahi koe Kati au ka hoki ki taku whenua tupu Ki te wai koropupu i heria mai nei I Hawaiki ra ano e Ngatoro-i-rangi E ona tuahine Te Hoata-u-Te-Pupu; E hu ra i Tongariro, ka mahana i taku kiri. Na Rangi mai ano nana i marena Ko Pihanga te wahine, ai ua, ai hau, Ai marangai ki te muri-e, kokiri Top of Page
KAORE TE AROHA Nā Peou nō Ngāti Raukawa, mo Tahuri te tama a Te Whatanui Kaore te aroha ki taku potiki E tama tu kino, tee whai muna iho ki ahau Ka tu taua, ka whai i te tira o to tupuna, o Whatihua Kii mai Rameka, ‘E hoki i kona, ka mate koe i te whainga mai i taku hika tau kee Ka tu nga tai o Rakei-mata-taniwha" Hoki mai, e tama e i Korerotia mai nga hane a te waewae i kimi atu E uia mai koe e nga whenua nei ki te kauhau whakapapa. Mau e ki atu "Wareware ko au, he tamariki. Wareware tonu au" e Tenei ano ra te rangona ake nei, Tainui, Te Arawa, Maataatua, Kurahaupo, Tokomaru Nga waka ena a o tupuna i hoea mai ai te moana nui e takoto nei. Hoturoa, Ngatoro, Tamatekapua Rongokako, Tamatea nga tangata o nga waka e i I whakapiraratia ki nga whenua nei Me whakatika atu nga whakahe mai A to matua teina a Wiremu Mo te pepa i tuhituhia e koe i nga rangi ra E tika ana ra na Wairangi korua, Na Poutu koe ra, Me rapu noa ake nga puna he rau o Tuamatua Kei reira e tama nga puna E moe ai korua ko Wiremu He manawa whenua e i E kore nei e taea I te ra o te waru Taoi, Kai-awhe-whare, na Kiritai koe ra, i Na Waitapu, Hinerehua, ko Te Kahureremoa Ka noho i ta Upokoiti tama Ka puta ki waho ra, Waitapu I haere ra ia i te maunga a-rongo o te ture a Whiro Nana i ai atu Parekaawaa, Tamamutu Ko te Wakatootoopipi Ka tu kei te riu o Whanganui, Turoa Ko Te Rangihopuata ko tana tama Ka huihuia koutou ko o teeina ma matua ki reira E tama rongonui a to matua a TeWhatanui Ki nga whenua nei -i te rangi ra ia kei ora ana, Te whetu maarama o te ata Te puhi o Motai, e tangata-rau Top of Page
KA TAKOTO He ngeri mo te tupapaku Ka takoto ka takoto Ka tokia te kiri e te anu o te whenua Ko he hau tuku mai - ko he hau tuku iho I runga o nga puke, kai o matua kai o tupuna E moe noa mai ra e te tini ote tangata e Te tini ote tangata e. Tera te uira e hiko i te rangi e Wahi rua ana ra runga o tou maunga Kaore ianei ko te tohu o te mate Unuhia noatia e! Top of Page
KA WHAKANAKANA He pokeka na Tukawekai Kereama Ka whakanakana nei aku kanohi -Ki Kapiti Ko Te Rauparaha - Ko Te Rangihaeata Kore au e peka noa ki taku matua tane Ko nga hua i puta i roto - Ko Te Horohau Ko Kutia Wahineiti Ko Hape e Na Pareraukawa - Ko Te Whatanui Ko Manomano Ko Ngati Raukawa e tau nei e Top of Page
KEI TE TAKOTO KOE He waiata tangi tenei na Te Kereama Mo Waitauhi i mate i Moawhango 1938 Kei te takoto koe kei te haere au i O rori e takoto i raro o Paiwhare Titaha i Kotuku kei to whaea ra e te hoa Kia peka atu au kei to tuakana hei whakamaunga atu moku nei mahara i Noho e hoa kei te haere atu ki wawe Au te whiti te awa i Waituna Kia whakamau au ki te Poupatate O turanga nui i rangi ra e te hoa i Me huri ake au i raro o Pekapeka Ki Kaikomako kia koe e whae Maranga mai e hoa ka haere taua Koe wharepouri kei to tuahine i Kei te whanau e kui ka noho nei Tere taku haere kia koe e Hai! E hoa e Poi e kore au e peka Koe nohoanga kino kei to mokai i Kei te piki tonu au ki mua i te Tikanga Kia noho iho au i runga i te taumata Ka titiro whakararo kia koutou e hoa ma e E roto i ahau kei te ao e rere i Moe mai, e whae me o mokopuna Korua ra e kei to tungane Kei te hoki atu au ki to pukei kura Nau ra i huri kino i te tai ao nei e i Top of Page
KOMAKO NOA He waiata tangi mö Te Heuheu II Tukino Komako noa ana i töu pö ko koe anake te au ko te moe tokona ake ana - i runga rä...i Nä te mamae rä ka huri - ronaki...i Koe ika pawhara nä te atua ki runga i te - tiepa...i Whatiia mai rä titapu maroro ka tokia tö kiri e te anu - kopata...i Ka pä ia nei he wehenga - tau koe...i Te wehe i te matua nö whea hoki mai - ki ahau...i Te matua i te whare me rauhi mai - e te ringa...i Te matua i te waka me whakatangi ki te - waihoe i Me uta ki te patu, me uta - ki te tao...i Ngä mahi rä e i whakararawetia ka rewa - kei runga...i Te apaapatu kei ö - tuäkana...i I te waka e tau ana i te nui - Ati-Tu...i I te rahi Ati-Rangi mäna e hoatu ki te mata - uraura...i Mäku e whakamau ngä tai toru atea - ö te wai...i E Pa mä tirohia mai ko au anake - tënei...i Ka riro te mumu ka riro - te äwhä...i Ka tere te parata ka maunu te ika i - töna rua...i Watea kau ana ko te türanga kau - ö Rehua...i Taku käkä haetara ki te iwi - rä ia...i Takoto ana mai te marama i te pae ki - a koe...i Ka eke i ö hë ka tau - ki raro e rä...i!! Top of Page
MA WAI RA He ngeri, na Te Pikikotuku Kereama Ma wai ra au e karawhiu ue - ha! Ma te tini kaha o te hau a uru Hau tonga, hau raki, hau rawhiti e He pou whakamaro au ki te whenua Kai matanuku kai matarangi E anga te aroaro ki te urunga mai o te ra Kei te maramarama - Te taharangi e Top of Page
MOE ARAARA He ope, he taua, kia mataara e! Hi! Kia hiwa ra kia hiwa ra. Moe araara ko te matahi tuna Moe araara ko te matahi taua Iahaha! Moe araara ko te matahi tuna Moe araara ko te matahi taua Ka tiritiria, ka reareaia a tama Ki tona hiwa, kia hiwa ra, kia hiwa ra Kia hiwa ra ki tenei tuku, kia hiwa ra ki tena tuku Kei whakapurua koe ki te toto Whakapuru tonu, whakapuru tonu Kaore ko au. Ko au e kimi, e hahau ana Aku piringa, nga kokonga i nga rae ra piringa Hakoakoa, hakoakoa Ka ao, ka ao, ka awatea e! Top of Page
NEI AU TE PUPURI He waiata tangi, na Te Pikikotuku Kereama Nei au te pupuri i nga tini mahara e Taka ko roto nei ka mawherangi au e Pa mai ki ahau whakahiangongo ai e Mo aku mate tau tini e aroha nei au e Top of Page
POIA ATU TAKU POI He patere, na Erenora Taratoa Poia atu taku poi, wania atu taku poi Nga pikitanga ki Otairi, Papatairite atu ki Patea. Ka tirotiro ki te Onetapu, ka ranga tonu ki Taupo Ko Te Rohu, ko Te Rerehau. E whae ma! Kia rite mai te whakaaro Ki oku haere ruahine ki konei Nunumi tonu mai he iti taku iti, Ehara i muri nei, no tua whakarere, No aku kaumatua. I whiua ki Heretaunga, ko Puororangi, ko Tarapuhi. Ka rawe ra maua ko taku tara ki te hapai ewe ki nga whenua Tapapa ana i te hiwi ki Horohoro. Kia matai tonu au ki Tarawera, ko Te Hemahema. Ka rere titaha te rere a taku poi. E oma ana i te tai pouri ki Rotorua, Ko Parehokotoru, ko Te Apoapo, ko Ngatoro. Kei whea te ra ka hapainga mai? Kei Tauranga Tupaea. Ko te mea ra e wawatatia nei e maua ko taku poi. Tiehutia i te wai ki Hauraki, ko Te Rangitamoe, ko Hapai, ko Taraia tu tonu mai Tauaiti. Pikautia i te hiwi ki Mahurangi, ko Te Aohau, ko Tiaho. Ka taupatupatu te rere a taku poi. Nga ia tuku ki Waikato ko Kingi Potatau Ko Te Paea. Ko Matutaera e taoro nei Te nuku o te whenua hei aha ra? Hei mana mo Niu Tireni, Potaea - E poi e Top of Page
RONGO KORERO AU Na Te Whatanui te waiata nei Rongo korero au e ko Tukino Te tuku mai nei E haramai ana pea Ki te tiki mai Irawaru Kia whakakuri au Kia whakapae au he kaewaewa, He rau harakeke te ahua o taku koiwi Papaki rawa iho ki te tau o taku ate He poare tonu ana kei te tarawa putu koko He ruru tona kai e ra i ... i Ko te kai ra tena I hua ai te kitatanga o te Tarakihi, te waru He haku kei te moana Ka paheke te akau...i Tae rawa atu au ki Tiuriura Ki runga riro ra ki te kainga i paea ai Te Kura a Tauninihi Koia ranei e Ngati Raukawa Me hoki au ki Maungatautari Ki te kainga hoki i whakarerea nei e te ngakau Me hoki komuri au ki te whenua Kia whakawaia mai au e te ruru He raru toku ki te nohoanga pahi! Top of Page
TAKA KA TAKA He pokeka mo te tangihanga Taka ka taka i e (x2) Ka taka te motoi e kapo ki te whetu E kapo ki te marama E kapo ki te ata o taku raukura ka riro e Kimihia rangahaua kei whea koutou ka ngaro nei Tena ka riro ki Paerau ki te huinga o te Kahurangi ka oti atu koutou e Ki te po uriuri ki te po tangotango Ki te po tiwhatiwha He tira hau kore atu ra e Ki te wahangutanga kei te korekore I whatia iho ai te kuru o te marama Tau kei raro ra e E te mate kei whea ra ia I te unuhanga o te puhi rangatira ka riro Kei nga pakanga o Paerangi pea I pakeke ai Whiro te Tupua Ki te tahekeroa ki te po naonao e E te mate kei whea ra ia Te hekenga o aku kurupounamu Ka mania kei te puapua o Hinekuku tangata Kutia rawatia Maui tikitiki Tau kei raro ra e Takahia atu ra i te ara whanui e Turia atu ra Te Tatau o te po ki Wharaurangi Kia Hine nui i te po Aue Taukuri e! Top of Page
TAKA WHITIWHITI He haka mā te hunga wahine - nō Ngāti Raukawa Takawhitiwhiti, takaoraora Nga huruhuru, nga weuweu Ka taka nei hoki kei te uma uma pakia He aha te mea i piri o te karu o Matariki Aue aue kau ana o huha Rei aha huha, rei aha huha Rei aha huha, huha huha hi Pakia, awhitia, patua aue hi Top of Page
TAKOTO ANA MAI Takoto ana mai te marama i te pae Te tara ki te Uruhi He ripa tau arai ki te iwi ka ngaro Ki te po uriuri ki te po tangotango Ki te po i oti atu Hei whare korero hei whare wananga Ma Hinenuitepo e kuku nei te tangata Te hinganga o te tini te moenga o te mano E mau tonu iho nei nga whakatauki a Tupaengarau Tutuki nga wai nga hauata Taka i te rakau taka ki te wai nga hauata Wera i te ahi hinga ki te whare nga hauata Whakatutu ai te kapua i te rangi Me he ko kaiwaka I tohia iho nei te tohi o Uenuku Ki te tohi tangaengae te whatu o te ahuru na Top of Page
TAKOTO RAWA IHO KI TE PO Na Matangi Hauroa (Ngati Toa, Ngati Raukawa) Takoto rawa iho ki te po, e huihui ana mai o tatou wairua, kia piri, kia tata mai ki taku taha. Matatu tonu ake, ka maranga kei runga, whitirere ki te ao, tirotiro kau au A me he wairua atua te tarehutanga iho. E te manawa i raro kapakapa tu ana kei runga! Homai he mata kia haea ki taku kiri taku kiri tirohanga mai e aku tamariki nei. Mauria atu ra, e Whero, aku toto, aku tahe, aku parapara tapu kia kite mai koutou ko ahau ra tena. E kimi ana i te ara i haere ai taku pokaitara ki te tonga, tena ka paea nga hiwi maunga ki a Ngati Hau. Ko te rongo pai tena i a koutou he rongo toa mai, hau ana ki te tahatu o te rangi! Te puta to rongo toa, ka pehia mai e Whanganui he toa e whaiatia ko te potiki na Tuwhakairihau. Kia ata whakaputa tena ano ra nga tamariki toa na Rakamaomao. Kei te rangi e haere ana, na Motai-tangata-rau! Takahia atu ra nga tua-one kei Matahiwi ra. Ko to tinana i noho atu, ko to rongo i tuku mai, i wani mai i runga o nga maunga, tae rawa mai ki ahau e noho atu nei i te kainga, kia whakatauki au i konei, aue! taukiri e! Top of Page
TAKU ATE HOKI RA Nā te Piwa engari nā Tūria ēnei kupu Taku ate hoki ra, te māwhe rangi nei Taku tūranga ake te heu o taku whare Wairangi kau au i te rā raumati e... E Whae mā e tirohia mai au Taku taha i waho, he ahua tangata Ka taka kei roto, me te ao hou Me te koroirangi e tū i te waru e... I te mate tuatahi, kihai au i kite I te mate tuarua, kihai au i rongo He manu te mea nana i kii mai ki ahau ee... Me tata mai Haumu - kia motuhia mai Te rimu i Rangā-inu e.... Haere ki Hikurangi, ka hoki mai ki te whare Pataitia atu a Rewi Maniapoto Kimihia ko te tāwiri i he ai te iwi e... Māku e kii atu, he hae ki a koe Mo te whare tangata mo te hono ka tika Mo te karanga pāroa ia taua e Kaati pea me kauhau ake Na Pare taua na Ngahianga He ingoa whakahua ko te Kawairirangi Na Manunui taua, ko Moetu te uri Ko Parematau tēnā, ko te Kahui-o-te-rangi Tū tonu e whae i te riu o Waikato Tangohia ko te ara ki a Maniapoto Moe tahi taua ki reira-a-a...e...i Top of Page
TAKU TAUMATA He ngeri na Te Pikikotuku Taku taumata e tu ai au - Ko Ruahine e x2 A marama te titiro Te ara i haere ai a Tohe a Pare I te Hekenga Mairaro I te hekenga o te iwi kua ngaro e Noho kua ake nei matou ki Miria te Kakara Tainui waka Hai! Hai! Te Puhi o Motai tangata rau e Top of Page
TAKU TIROTIRO NOA Na Te Heuheu II Tukino mo Papaka Te Naeroa Taku tirotiro noa, taku hono tatai, Ka wehe koe i ahau; Te murau a te tini, Te wenerau a te mano, taku manu tioriori! No nga hau papangarua ki te tonga; Ko te Tupe-o-tu, ko te Hau-te-horo, Ka whakairia te toa! Rangatu atu ra - Nga titahatanga i roto o Pahiko; He kauterenga nui Na koutou nga taumata i Te Horo. E whakamakuru ana, ko Aitua tonu, Ko Tiki raua ko te Toa, Ko Whana-ihu raua ko Whana-rae! Ko te tama i awhitia E tera wahine, e tera tangata; E whakatutuki ana - I nga wai tete a Tumatauenga. Taku whatiwhati ki ka riro! Taku poporo tu ki te hamuti, Taku wai whakatahetahe - Ki te kauhanga a riri; He rianga tai, he rutunga patu Na koutou ko tuakana ki te one i Puruaha. Takina atu ra - Kia whana ai o ringaringa, Kia hokai ai o waewae. Haere ra, e Pa! I nga tai whakarewa kauri ki te uru. Tutanga po noa, e roto i ahau; Kei te aha to hara? Kei nga ara tahataha nunui a Tiki-maeroero. Kei te aha to hara? Kei nga turanga rau a te toa. Kei o hianga, i tukua iho ai, Ka moe koe i te kino; te hoa e i! Top of Page
TAKU TURANGA AKE Taku turanga ake ki runga ra Kaore i ara aku tapuwae Kei te amohia ahau e nga toki O Rangawhenua e pioi nei Ma wai au e kawe ki Tongariro Ki te puke i tau ai ki te matai Hei kohae ake i te kiri I awhi mai ai ra a te makau Pukohu tairi ka patua Na roto ana mai o Whanganui Hei pou nga wai hoe mai na o matua E huri noa atu ra kei te akau.....i Top of Page
TANGO RAWA MAI He waiata mo Te Tikanga Whare nā Te Rangihoapu Huri Tango rawa mai au i aku iwi Pupu rawa hei kaho whare Mo Te Tikanga e tu nei He whare whakakoronga naku Takoto rawa iho ki raro ra He au noa taku hurihanga Whakaara tu ana i ahau I te ahiahitanga o te ra Nau mai e te tau hoki mai Ka takoto taua ki te whare Ki te rori noa i o iwi Ki te rauroha i a taua E rua aku mate e noho nei au ko te kohi a kiko ko te ngau a te aroha Mahi mai koutou e tama ma I nga mahinga o taku ohinga Ka haramai tenei ka tau wehe Ka takoto pu au ki te whare .... e! Top of Page
TAU MAI TO WAKA He waiata tawhito, nā Te Pikikotuku Kereama Tau mai to waka - I waho o te moana Hei kawe i a koe - A whakarewaia ki te ao e! Ko tou Maoritanga - Ko te oranga o te iwi e E piki te ara o Tawhaki - He ara kai ariki na........ i Top of Page
TENEI KA NOHO I TE MAHAU He patere, na Tukawekai Kereama Tenei ka noho i te mahau o toku whare Ka whakarongo rua aku taringa Ki te taunu mai a te tangata E kore au e aro iho Ka whakamau atu ki oku kawei Kei Te Hiiri o Mahuta, Ko Ngati Rangatahi Matakore Ka hikoi atu au ki Te Tikanga ki a Ngati Pikiahu Waewae I runga o Tokorangi Ki te whanau e moe noa mai ra E aroha nei au e.....i! Ka titiro whakararo ki te Poupatate Ki Te Kotuku ka ngaro ra aku wharekorero Ka ruku au i te awa o Tikei ki Ohinepuhiawe Ki a Ngati Parewahawaha e noho mokemoke mai na Ka toi taku haere ki a Ngati Kauwhata, Maniaihu! E koro ma e kei whea te huarahi tika Ka piki au ki runga o Tararua, nga Puketurua Ka titiro iho kia Ngati Whakatere ki Poutu Te Ngare o Turongo, Te Marae o te Poukai Ka whakamau atu kia Ngati Turanga kia Paranui Rakau Paewai ki Motuiti Kei tua iti atu ko Te Ngare o Huia, ko Ngati Matau Kei Raumatangi ko Ngati Pareraukawa kei Muhunoa ko Ngati Kikopiri Aku nui aku rahi e kore e taea te korero Kati au i konei Me hoki komuri au ki te Taumata o te Ra ki a Ngati Manomano Kia hoki wai ai te waiora ki ahau e..... i Kokiri! Top of Page
TENEI KA NOHO I TE PUNA O TE AROHA He waiata tangi mō Te Pikikotuku Tenei ka noho i te puna o te aroha ma ata tomo mai e te ta uru ma tonga he kawe aroha mai nou na kei te haere noho marire mai kia tangihia atu koe kia whakatikatikaia te kupu a te atua kei hua kau nga mihi ka nui te pouri parapara he noa te turanga ki runga ko aku mahara e kei te kohi noa atu katahi tonu hoki ka matara i ahau ka ruahine ano ka taikuiatia ka tata ki Moria ko tana otinga ia me hoki aku mihi nga rori e takoto kite pou a Te Piki he whakatanumitanga nou na e Koro i hoki ra koe ki tou tai whenua ka mutu ra ia o rangi manako mai ka peehi koe ki to moenga Top of Page
TERA IA NGA TAI O HONIPAKA Na Te Rauparaha te waiata nei Tera ia nga tai o Honipaka ka wehe koe i ahau, e He whakamaunga atu naku te ao ka takawe Na runga mai o te motu E tu noa mai ra koe ki ahau e Naku ia ra koe i waiho i taku whenua iti Te rokohanga te taranga i a taua Ka mihi mamao au ki te iwi ra ia Moe noa mai i te moenga roa Ka paria e te tai piki tu piki rere Piki takina mai ra, te kawea au e te tere Te kawau i Muriwhenua Tena taku manu, he manu ka onga noa Runa ki te whare, te hau o Matariki Ma te whare-po-rutu, e Ma te rahi Ati Awa e kautere mai ra Whakaurupa taku aroha, na ..... i Top of Page
TERA NGA WHATA Nō Tūwharetoa te waiata nei (As written in Tuwhatu's Whakapapa book pg 70) Tera nga whata ka moiri ki runga eheei Taku tohu nui atu, te mate ite marama Taria hoki mai, haere ra e pa Taku hau kotuku, he huia turae He kawau noho tahuna, no nga mata kurae I ripoa iho ai te kiri ote tangata Me kowai te atua, i rehu ai koe Kote Anu ko te Awe, ko nga rakau a Tangaroa Mati pua i paoa iho ai, taku Po matarenga Taku kahurangi piata ata, tena ka riro Tau tika te haere, ki wairua ngangana Ki te putahi nui o Rehua Ki te nohoanga no te rakaraka Ka moenga ke koe, nou pea e Paa Te uira ite rangi, hiko hiko tu ana mai Te tara ki Kaiwaka, ka haruru kite rangi Whakataa ngeri ngeri ai te tapuwae o Tawhaki Ka moe koe ite hau na e Top of Page
TE ROA O TE PO Na Kahoki mo Petera Te Pukuatua Te roa o te po e oho ai au He rau te hurihanga i konei Tukino Tou hohoro mai te hinapouri ko te ahua kau e kite atu ai. Whano rawa ka nunumi, he wairua haere Kei roto mai te papaki kia mau rawa mai Hei hoa pono koe moku nei ki te whare Naku i moea iho ko to wairua tonu Tera te pukohu tairi ana mai Te tara ki Tautari kia tangi atu au Me tangi me aha te makau Ka wehe ka tatara rawa koe ki taku tinana nei Ka riua i a koe nga iwi ki Tairi Te hoki mai te manako huri atu ai koe e Ko Angiangi hauraro e tuku mai te hiwi Ki Ngongotaha ra te oha noa Taku nei titiro ki te puia i Whakahinga Tu mai i kona ma te hautonga koe E whiu ki te rae o Tahere ra ia Whai noa atu ana ka huri atu na koe Top of Page
TIROTIRO KAU AU Na Kararaina Anaru no Ngati Pareraukawa Tirotiro kau au ki marae kainga - ee e ra Kei whea koutou e ngaro nei e te iwi ee- e ra Taku aroha ki nga tai e ngunguru - ee e ra E rite mai ki te iwi e ngunguru noa nei - ee e ra Takoto mai i runga i te atamira - ee e ra Ka tokia to kiri e te anu matao Ee e ra Top of Page
WAHINEITI No Ngati Raukawa tenei pokeka/maimai Wahineiti, o runga o te rangi, tuku iho ki raro ra! Ka he o korero! Kihai koe i werohia ki te taoroa, i akina ki te paraoa! Kia whakatauaki ake te mamae, aue taukiri ee! Kauwhata Raukawa e ora ana ki te aha? Të mate ai, te unuhanga o Mangamangai-atua? Te tara o te marama ka whati koe i te aha? E te hika pounamu, kei whea to papa? Kei te hinga, kei te mate, kei te whakapikinga o Taurarua! I horahia ki te takapau o Te Arawa Whiua reretia e Hape ki te Tahora, Tau! Takoto ana! Ka tahuri te toka i te whenua ka tahuri. Ko Ngatoro i Rotorua ka ngätoro! He po tataka mai i runga o Tautari! Ka hora te kura o Rongtakawhiu, ka maroke te puhi o Motai-tangata-rau, e Hape e! E tu, korero he aha te taonga i haere ai koutou ki te mate? He pa tehe, tehe, tehe! He tara, tara, i teke (He) huruhuru whare riha! E te tiki pounamu kia mawhiti te karu ee! Kimihia ranghaua, kei whea koutou ka ngaro nei. tena ka riro ki Paerau, ki te huinga o te kahurangi, ka oti atu koe e koro e! Top of Page

Page last updated 2 Dec 2011